Monday, May 25, 2026

شرایط نگهداری زندانیان و استانداردهای بین‌المللی حقوق بش

 



وضعیت زندان‌ها و شرایط نگهداری زندانیان همواره یکی از مهم‌ترین موضوعات مورد توجه نهادهای حقوق بشری بوده است. در سال ۲۰۲۶ نیز گزارش‌های متعددی درباره تراکم جمعیت زندان‌ها، محدودیت دسترسی به خدمات درمانی و فشارهای روانی بر زندانیان در ایران منتشر شده است.

در نظام حقوق بین‌الملل، قواعد حداقل استاندارد سازمان ملل برای رفتار با زندانیان که با عنوان «قواعد نلسون ماندلا» شناخته می‌شود، بر حفظ کرامت انسانی زندانیان تأکید دارد.

همچنین ماده ۱۰ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی تصریح می‌کند که تمام افرادی که از آزادی محروم شده‌اند باید با انسانیت و احترام نسبت به کرامت ذاتی انسان رفتار شوند.

در حقوق داخلی ایران نیز آیین‌نامه سازمان زندان‌ها بر حق دسترسی زندانیان به خدمات درمانی و شرایط انسانی تأکید دارد.

با این حال، گزارش‌های منتشرشده توسط:

HRANA, Hengaw, Iran Human Rights,  Human Rights Watch

به مواردی از کمبود امکانات درمانی، فشارهای روحی و محدودیت ارتباط زندانیان با خانواده اشاره کرده‌اند.

از منظر حقوق بشری، حقوق زندانیان صرفاً به معنای منع شکنجه نیست، بلکه شامل:


حق سلامت، حق دسترسی به درمان،حق کرامت انسانی و حق ارتباط با خانواده نیز می شود.


بسیاری از کارشناسان حقوق بشر معتقدند اصلاح وضعیت زندان‌ها نیازمند:

نظارت مستقل، شفافیت بیشتر، کاهش جمعیت کیفری و رعایت استانداردهای بین‌المللی است.


منابع:


  • قواعد نلسون ماندلا
  • ICCPR ماده ۱۰
  • آیین‌نامه سازمان زندان‌های ایران
  • HRANA
  • Hengaw
  • Human Rights Watch



لینک‌ها:

https://www.hra-news.org

https://hengaw.net

https://www.hrw.org


اجرای حکم اعدام دست‌کم ۸۰ زندانی در زندان‌های ایران طی ماه می ۲۰۲۶

اجرای حکم اعدام دست‌کم ۸۰ زندانی در زندان‌های ایران طی ماه ۲۰۲۶