قطع گسترده اینترنت در جریان بحرانهای سیاسی و جنگی سال ۲۰۲۶ در ایران، بار دیگر مسئله حقوق دیجیتال را به مرکز توجه نهادهای حقوق بشری بازگردانده است.مطالعات دانشگاهی منتشرشده در سال ۲۰۲۶ نشان میدهد که ایران از گستردهترین الگوهای قطع سراسری اینترنت استفاده کرده است.
ماده ۱۹ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی حق دسترسی آزاد به اطلاعات و آزادی بیان را تضمین میکند. بسیاری از کارشناسان معتقدند قطع کامل اینترنت نهتنها آزادی بیان بلکه امکان مستندسازی نقض حقوق بشر را نیز از بین میبرد.
در شرایط جنگی، محدودیتهای امنیتی ممکن است مطرح شود، اما طبق اصول حقوق بشر، این محدودیتها باید: ضروری، متناسب، موقت و قابل نظارت قضایی باشند.
از نگاه حقوق بشری، خاموشی اینترنت میتواند به افزایش:
- سرکوب اطلاعات، پنهانسازی خشونت و محدودشدن نظارت عمومی منجر شود.
منابع:
- ICCPR ماده ۱۹
- Access Now
- گزارشهای دانشگاهی ۲۰۲۶
- HRANA
لینکها:
https://www.accessnow.org
https://arxiv.org
https://www.hra-news.org
https://azadegy.de
https://bashariyat.org
https://hra-news.org
