حقوق اقلیتهای قومی و مذهبی یکی از مهمترین موضوعات مطرح در نظام بینالمللی حقوق بشر است. در سالهای اخیر، گزارشهای متعددی درباره وضعیت اقلیتهای قومی و مذهبی در ایران توسط نهادهای حقوق بشری منتشر شده است.
ماده ۲ اعلامیه جهانی حقوق بشر هرگونه تبعیض بر اساس:
- نژاد،
- زبان،
- مذهب،
- قومیت،
- یا عقاید سیاسی
را ممنوع اعلام کرده است.
همچنین ماده ۲۷ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی تصریح میکند:
«اقلیتهای قومی، مذهبی یا زبانی نباید از حق برخورداری از فرهنگ، مذهب و زبان خود محروم شوند.»
در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز:
- اصل ۱۵ استفاده از زبانهای محلی و قومی را مجاز دانسته است.
- اصل ۱۹ مقرر میکند:
«مردم ایران از هر قوم و قبیله که باشند از حقوق مساوی برخوردارند.»
با وجود این، برخی گزارشهای حقوق بشری طی سالهای اخیر نگرانیهایی درباره:
- محدودیت فعالیتهای فرهنگی،
- بازداشت فعالان مدنی اقوام،
- محدودیت آزادی مذهبی،
- و تبعیضهای ساختاری
مطرح کردهاند.
سازمانهایی نظیر:
- Hengaw
- HRANA
- Human Rights Watch
- Amnesty International
- Bashariyat
- Azadegy
در گزارشهای خود به وضعیت اقلیتهای کُرد، بلوچ، عرب، بهایی و سایر اقلیتها اشاره کردهاند.
از منظر حقوق بینالملل، احترام به تنوع قومی و مذهبی یکی از شاخصهای اصلی حکمرانی دموکراتیک و حاکمیت قانون محسوب میشود.
منابع:
- اعلامیه جهانی حقوق بشر
- میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی
- قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
- گزارشهای
Hengaw
- HRANA
- Bashariyat
- Azadegy
لینکها:
https://hengaw.net
https://www.hra-news.org
https://bashariyat.org
https://azadegy.de
