دسترسی آزاد به اینترنت و اطلاعات در عصر دیجیتال به یکی از مهمترین ابعاد حقوق بشر تبدیل شده است. با این حال، محدودیتهای گسترده اینترنت، فیلترینگ و اختلال در دسترسی به شبکههای اجتماعی در ایران همچنان ادامه دارد.
ماده ۱۹ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی حق دریافت و انتشار اطلاعات را تضمین میکند. گزارشگر ویژه سازمان ملل در حوزه آزادی بیان نیز بارها تأکید کرده است که دسترسی به اینترنت بخشی از حق آزادی بیان و مشارکت اجتماعی محسوب میشود.
گزارشهای منتشرشده در سال ۲۰۲۶ توسط نهادهای حقوق بشری و رسانههای بینالمللی نشان میدهد که محدودیت اینترنت در زمان اعتراضات یا بحرانهای اجتماعی همچنان بهعنوان یک ابزار کنترلی مورد استفاده قرار میگیرد.
در حقوق داخلی ایران نیز اگرچه قانون اساسی مستقیماً به اینترنت اشاره نکرده، اما اصول مرتبط با آزادی بیان و دسترسی به اطلاعات میتواند در تفسیر حقوق دیجیتال مورد استناد قرار گیرد.
گزارشهای:
به موضوع فیلترینگ، محدودسازی شبکههای اجتماعی و اختلال اینترنت در ایران پرداختهاند.
از منظر حقوق بشر، محدودیت اینترنت تنها یک مسئله فنی نیست بلکه مستقیماً با:
کارشناسان حقوق دیجیتال معتقدند تضمین اینترنت آزاد نیازمند:
منابع:
- ICCPR ماده ۱۹
- Access Now
- HRANA
- BBC Persian
- DW Persian
لینکها:
https://www.accessnow.org
https://www.hra-news.org
https://www.bbc.com/persian
https://www.dw.com/fa-ir
